روی برچسب و برگه‌ی ایمنی تقریباً همه‌ی مواد شیمیایی، لوزی‌هایی با حاشیه‌ی قرمز و نماد سیاه دیده می‌شود. این‌ها نمادهای GHS هستند؛ سیستم جهانی هماهنگ طبقه‌بندی و برچسب‌گذاری مواد شیمیایی که سازمان ملل تدوین کرده است. هدف GHS این است که خطر یک ماده در هر کشوری با یک زبان تصویری مشترک نشان داده شود.
۹ نماد GHS و معنی آن‌ها
۱. بمب منفجرشونده (GHS01)
مواد منفجره، مواد خودواکنش‌دهنده و برخی پراکسیدهای آلی. این مواد ممکن است در اثر ضربه، حرارت یا اصطکاک منفجر شوند.
۲. شعله (GHS02)
مواد قابل اشتعال: حلال‌هایی مثل متانول، استون و تولوئن، گازهای اشتعال‌پذیر و موادی که در تماس با آب گاز قابل اشتعال آزاد می‌کنند. از شعله، جرقه و منابع حرارتی دور نگه دارید.
۳. شعله روی دایره (GHS03)
مواد اکسیدکننده که می‌توانند آتش را شدیدتر کنند یا باعث آتش‌گرفتن مواد دیگر شوند؛ مثل نیترات‌ها و آب اکسیژنه‌ی غلیظ. این مواد را از مواد قابل اشتعال جدا نگهداری کنید.
۴. سیلندر گاز (GHS04)
گازهای تحت فشار. سیلندر ممکن است در اثر حرارت منفجر شود و گازهای سرد مایع‌شده می‌توانند سوختگی سرمایی ایجاد کنند.
۵. خوردگی (GHS05)
موادی که پوست و چشم را به‌شدت می‌سوزانند یا به فلزات آسیب می‌زنند؛ مثل اسیدها و بازهای قوی، اسید نیتریک و سدیم هیدروکسید. دستکش و عینک ایمنی الزامی است.
۶. جمجمه و استخوان (GHS06)
سمیت حاد شدید: حتی مقدار کم از راه بلع، پوست یا تنفس می‌تواند کشنده باشد. با این مواد فقط زیر هود و با تجهیزات حفاظتی کامل کار کنید.
۷. علامت تعجب (GHS07)
خطرهای کمتر شدید: تحریک پوست و چشم، حساسیت پوستی، سمیت کم یا خواب‌آلودگی و سرگیجه.
۸. خطر سلامتی (GHS08)
خطرهای طولانی‌مدت و جدی: سرطان‌زایی، جهش‌زایی، آسیب به باروری، آسیب به اندام‌ها و خطر آسپیراسیون (ورود به ریه در صورت بلع).
۹. محیط زیست (GHS09)
سمی برای آبزیان و محیط زیست. این مواد نباید وارد فاضلاب یا خاک شوند و دفع آن‌ها باید طبق مقررات انجام شود.
کلمات هشدار: «خطر» و «هشدار»
روی برچسب، کنار نمادها یکی از این دو کلمه می‌آید:
- Danger (خطر): برای خطرهای شدیدتر
- Warning (هشدار): برای خطرهای کمتر شدید
عبارات H و P
- عبارات H (Hazard): نوع خطر را توضیح می‌دهند؛ مثل H225 یعنی «مایع و بخار بسیار قابل اشتعال».
- عبارات P (Precautionary): اقدامات احتیاطی را می‌گویند؛ مثل P210 یعنی «دور از حرارت، سطوح داغ، جرقه و شعله‌ی باز نگهداری شود».
در صفحه‌ی هر محصول در سایت ما، بخش «اطلاعات GHS» همین عبارات را از منبع رسمی سازنده نشان می‌دهد.
از کجا اطلاعات کامل را بگیریم؟
نمادها فقط خلاصه‌ی خطر هستند. اطلاعات کامل، از کمک‌های اولیه تا روش اطفای حریق و نحوه‌ی دفع، در برگه‌ی ایمنی (SDS) همان محصول آمده است. پیش از کار با هر ماده‌ی جدید، SDS رسمی آن را بخوانید. راهنمای خواندن برگه ایمنی را ببینید.
جمع‌بندی
- شعله و شعله روی دایره: آتش‌سوزی؛ این دو گروه را از هم جدا نگهداری کنید
- خوردگی: سوختگی پوست و چشم
- جمجمه: سمیت شدید
- خطر سلامتی: آسیب‌های طولانی‌مدت
- محیط زیست: دفع ایمن
برای سؤال درباره‌ی ایمنی یا برگه‌ی ایمنی محصولات ما تماس بگیرید.